محمد مهريار
376
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
طبران طوس شمردهاند . « 1 » مسلم است كه اين نام بر زادگاه فردوسى نهاده نشده بوده مگر از نظر سابقه و حرمت و حشمت واژهء « باژ » . « 2 » بنابراين تركيب و تجزيه واژهء باژگان چنين مىشود : « باژ + گان » . جزء اول يعنى « باژ » همان است كه در بالا توضيح داده شد و « گان » معادل « ان » همان پسوند انتساب و اتصاف است . بنابراين داژگان - باژگان يعنى جايى كه « باژ » در آن خوانده مىشود و بهدينان پاكمنش اين شيوه و آيين را در آن پسنديده مىانگارد و معمول مىدارند . دامنه D mane ( h ) دامنه ديهى است از دهستان ورزق از شهرستان فريدن ( برحسب تقسيمات فهرست مركز آمار ايران ) اين ديه بزرگ و معتبر است و در سال 1345 ، 2609 نفر جمعيت داشته است . « 3 » اين ديه معتبر در كنار شاهراه اصفهان به خوزستان واقع شده و سخت نزديك به داران كه مركزيت اصلى در آن حوالى را دارد واقع شده است . از اينرو در جنب آن دشوار مىتواند خودنمايى كند وقتى كه در شاهراه رو به خوزستان بگذرى آن را در دست راست و بهراستى در دامنهء كوه كوچكى مىيابى . تعدادى ساختمان بى هيچ كوه سبزى و حالتى دلاويز . در داران كه گفته شد مركزيت دارد ، زبان همگانى تركى است و اطراف آن نيز چنين است . اساسا در قسمتهايى از فريدن زبان تركى راه پيدا كرده و انتشار يافته و از قرارى كه شنيدهام روزبهروز توسعه مىيابد . چرا چنين است كه تركى رواج مىيابد و پارسى در آنجا به واپس مىگرايد ؟ اين خود سؤالى است كه بدان پاسخى آسان نمىتوان داد و اصلا زبان تركى از چه تاريخى در آن نفوذ كرده ، آن را هم درست نمىدانيم . به گمان من بيشترين نظر پژوهشگران بر اين است كه زبان تركى با سلجوقيان آمده و توسعه يافته است . فعلا رد و قبول اين مسأله را مىگذاريم و به اوضاع اجتماعى و اقتصادى ديه خود باز مىگرديم . شهرستان فريدن مىرفته است كه شكوفايى اقتصادى خوبى پيدا كند . يكى امنيت و
--> ( 1 ) - ن . ك . به : چهار مقالهء عروضى . ( 2 ) - امروز اين ديه در نزديك آرامگاه حكيم بزرگوار وجود دارد و فاز ناميده مىشود و تبديل « ب » به « ف » رايج است ( زبان معادل زفان و بسيارى ديگر ) . ( 3 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 69 .